Zasadniczą przesłanką umożliwiającą złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest niewypłacalność dłużnika. Niewypłacalność ma miejsce wówczas, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, o czy może świadczyć opóźnienie w regulowaniu zobowiązań przekraczające trzy miesiące. Ponadto, w przypadku osób prawnych niewypłacalność zachodzi także wtedy, gdy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
W praktyce o niewypłacalności często świadczą m.in.:
– stałe lub powtarzające się zaległości płatnicze,
– niereagowanie przez dłużnika na wezwania do zapłaty,
– bezskuteczna egzekucja komornicza,
– zaprzestanie działalności lub wyzbywanie się majątku.
Sam fakt, iż dłużnik posiada nieuregulowane wierzytelności nie przesądza zatem o tym, że jest niewypłacalny i wniosek o ogłoszenie upadłości byłby zasadny. Jeżeli wniosek zgłasza wierzyciel, powinien we wniosku uprawdopodobnić swoją wierzytelność, lecz także przedstawić okoliczności wskazujące na niewypłacalność dłużnika.
Składając wniosek o ogłoszenie upadłości wierzyciel powinien odpowiednio udokumentować istnienie wierzytelności, przykładowo poprzez przedłożenie wraz z wnioskiem umowy, faktury, nakazu zapłaty, wyroku, dokumentacji dotyczącej postępowania egzekucyjnego lub korespondencji z dłużnikiem, potwierdzającej zobowiązanie.
Im precyzyjniej wierzyciel wykaże wierzytelność oraz stan niewypłacalności dłużnika, tym większą ma szansę, na pozytywne rozpatrzenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Postępowanie o ogłoszenie upadłości wiąże się bowiem z kosztami, także po stronie wierzyciela, który składa wniosek. Poza koniecznością uiszczenia opłaty od wniosku (1 000,00 zł), wnioskodawca jest również zobowiązany do wpłacenia zaliczki na koszty postępowania., która w 2026 r. wynosi 8 851,42 zł.
Należy wyraźnie podkreślić, że ogłoszenie upadłości nie gwarantuje pełnego, a często również nawet połowicznego zaspokojenia dochodzonej wierzytelności.
Wniosek o ogłoszenie upadłości nie powinien być również wykorzystywany przez wierzyciela wyłącznie jako środek nacisku na dłużnika. W przypadku złożenia przez wierzyciela wniosku w złej wierze, sąd, oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości, obciąży wierzyciela kosztami postępowania i może nakazać wierzycielowi złożenie publicznego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Ponadto, w przypadku oddalenia wniosku wierzyciela o ogłoszenie upadłości złożonego w złej wierze, dłużnikowi, a także osobie trzeciej przysługuje przeciwko wierzycielowi roszczenie o naprawienie szkody.
Po ogłoszeniu upadłości zarząd nad majątkiem dłużnik przejmuje syndyk masy upadłości, który przeprowadza proces jego likwidacji. Środki uzyskane z likwidacji majątku w pierwszej kolejności przeznaczane są na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, w pozostałej zaś części na zaspokojenie wierzycieli. Wierzyciele dochodzą swoich roszczeń w ramach jednego postępowania, zgłaszając syndykowi masy upadłości swoje wierzytelności.
Sposób dochodzenia wierzytelności w toku postępowania upadłościowego jest zatem uporządkowany i zabezpiecza wierzycieli przed działaniami dłużnika, które mogłyby doprowadzić do ich pokrzywdzenia – przykładowo poprzez wybiórczą spłatę wierzytelności tylko na rzecz niektórych wierzycieli.
Jednocześnie poziom zaspokojenia wierzycieli pozostaje ściśle uzależniony od wartości majątku dłużnika oraz liczby wierzycieli biorących udział w postępowaniu. W tym przypadku nie obowiązuje zasado „kto pierwszy”, jak ma to miejsce w indywidualnym postępowaniu egzekucyjnym, co może stanowić ograniczenia dla bardziej aktywnych wierzycieli.
Wniosek wierzyciela o ogłoszenie upadłości dłużnika może stanowić skuteczną metodę dochodzenia należności i ochrony interesów finansowych, szczególnie jeśli dłużnik znajduje się w stanie trwałej niewypłacalności. Zawsze jednak należy dokonać analizy prawnej i finansowej, zarówno pod kątem zasadności wniosku, jak i realnych szans na odzyskanie należności.
Nasza Kancelaria oferuje kompleksowe doradztwo w zakresie przygotowania wniosków oraz reprezentacji w toku postępowania upadłościowego.
Publikowane treści nie stanowią porady prawnej. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za ich wykorzystanie przez czytelnika. Jeżeli potrzebujesz indywidualnej porady, umów się na spotkanie (Katowice, Bielsko – Biała – tel. +48 33 861 84 57).
